Öğrenme Çıktıları

PROGRAM EĞİTİM AMAÇLARI

Bölüm (program) vizyon, misyon ve değerleri doğrultusunda, iç ve dış paydaşların görüşleri alınarak bölümün amaçladığı mezun profilinin tanımlanması. Program ile ifade edilmek istenen birim, diploma veren fakülte, bölüm veya anabilim dallarıdır.

PROGRAM ÇIKTILARI

Program eğitim amaçları ve paydaş görüşleri doğrultusunda, Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi (bakınız http://www.iibf.deu.edu.tr/bologna/) ile uyumlu biçimde Bölüm (program) mezunlarının ne tür yeterliliklere sahip olacağının belirlenmesi.

MEVCUT ÖĞRETİM PLANI VE DERSLERİN İNCELENMESİ – ÖĞRETİM PLANININ OLUŞTURULMASI

Bölüm öğretim planlarındaki mevcut derslerin amaçları ve haftalık ders programları dersi veren öğretim üyelerince hazırlanması.

Aynı dersi veren öğretim üyelerince ders amaç ve içeriklerinde uyumlaştırma çalışmaları yapılması.

Mevcut derslerin içerikleri çakışmalar, güncellik, program amaç ve çıktılarına katkı açısından değerlendirilmesi.

Belirlenen eğitim amacı ve program çıktılarına ulaşmak üzere öğretim planında aynen kalması, yer değiştirmesi (dönem değişikliği veya zorunlu/seçimlik konumlarının değişikliği), güncellenmesi gereken dersler üzerinde görüşmeler yapılması.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ HAZIRLANMASI AŞAMASI

ÖĞRENME ÇIKTISI NEDİR?

Öğrenme çıktıları bir dersle ilgili olarak yazılır. Öğrenme çıktıları dersin sonunda öğrencilerin sergilemesi gereken özellikleri ifade eder. Planlı, düzenli öğrenme-öğretme yaşantıları yoluyla bireylere kazandırılması düşünülen bilgiler, yetenekler, beceriler, tutumlar, ilgiler ve alışkanlıkların ifadesidir.

l  Öğrenme çıktıları, öğrenme deneyiminden sonra öğrencinin yeni davranışlarının neler olacağını ortaya koyar.

l  Öğrenme çıktıları, öğrencinin öğrenme sürecini tamamladıktan sonra neleri bilmesi, anlaması ve /veya yapabilmesi gerektiğini açıklayan ifadelerdir.

l  Öğrenme çıktıları, öğrencilerin neleri başarmaları gerektiği ve bu başarıya nasıl ulaşacaklarını açıklamak için kullanılır.

l  Öğrenme çıktıları; öğretenin niyetinden daha çok öğrenenin başardıklarına odaklanmaktadır.

DERS PLANLARININ OLUŞTURULMASINDA ÖĞRENME ÇIKTILARININ YERİ

Dersin Amacı: Öğrenme sürecinde öğrencinin öğrenme çıktılarına dayalı öğreneceklerini ölçülebilir biçimde ifade eden geniş ve genel beyandır.

Dersin Öğrenme Çıktıları: Öğrenenin ne öğrenmesi gerektiğinin beklentisidir:  Öğrenme çıktıları, Öğrenci Merkezli ve Çıktı Temelli Öğrenme için esastır.

DERSİN AMACI İLE DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI ARASINDAKİ FARKLAR:

Dersin amacı, öğretim üyesinin bir yarıyıl içerisinde o derste işleyeceği içeriğe işaret eder.

Dersin Amacına İlişkin Bir Örnek: 

Makro İktisat I  (Marmara Üniversitesi, İİBF)

Bu dersin amacı, farklı okullar tarafından geliştirilmiş iktisadi model tahminlerinin karşılaştırmalı analizini sunmak ve öğrencilerin kullanılan araç ve yöntemlerle tanıştırmak, bu sayede modern ekonominin karmaşık yapısını analiz etmelerini sağlamaktır.

Dersin amacı, genellikle öğretim üyesinin bakış açısından dersin genel içeriğini ve yönünü belirtmek üzere yazılır.

Öğrenme Çıktıları; öğrenenin ne başarmasının beklendiği ve bu başarıyı nasıl ortaya koyacağı konusunda açık ifadelerdir. Dolayısıyla öğrenim çıktıları dersin amacıyla karşılaştırıldığında; daha kesin, oluşturulması daha kolay ve daha açık ifadelerdir.

Öğrenme Çıktıları, öğretimin amacını değil, öğrencinin öğrenme başarısını ifade eder.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ SAĞLADIKLARI YARARLAR

l  Öğretim üyesi ve öğrenciler eğitim sürecinde rehberlik eder.

l  Öğrenciden ne beklendiği kesin bir şekilde açıklanmış olur.

l  Öğrencilerin daha etkin bir biçimde öğrenmesi sağlanır. Öğrenci, eğitim programı hakkında daha net bir bilgiye ve kendisinin bu program sonunda ve belirli bir dersi düzenli takip etmesi durumunda neleri yapabileceği konusunda daha net bir bilgiye sahip olması olanaklı olur.

l  Uygun öğrenme ve değerlendirme stratejilerinin belirlenmesinde yardımcı olur. Öğretme, öğrenme ve değerlendirme arasındaki ilişkinin önemini vurgular.

l  Öğretim üyesinin derslerle ilgili materyallerini daha etkili biçimde düzenlemesine yardımcı olur.

l  Öğretim üyesinin belirtilen öğrenme çıktısına uygun bir öğrenme stratejisi (seminer, grup çalışması, grup sunumu, tartışma, laboratuar uygulaması vb.)  belirlemesine yardımcı olur.

l  Öğretim üyesinin meslektaşlarına bir faaliyetin ne için tasarlandığını daha kesin bir biçimde anlatmalarına yardımcı olur.

l  Değerlendirme üzerine odaklanılmasını, değerlendirme kriterlerinin geliştirilmesini ve daha etkili ve çeşitli değerlendirmelerin hazırlanmasını sağlar. Önceki öğrenmelerin ölçülmesi için net kriterler sağlar ve öğretim üyesinin sınavları hazırlanmasında yardımcı olur.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ YAZILMASI

l  Öğrenme Çıktılarının yazılması açısından literatürde en çok kullanılan yöntem ‘Bloom Taksonomisi’dir.

l  Benjamin Bloom (1913-1999); bilmenin hiyerarşik olarak düzenlenmiş 6 birbirini izleyen düzeyden oluştuğunu öne sürmüştür:

§  Bilgi (1)

§  Kavrama (2)

§  Uygulama (bilgiyi kullanma) (3)

§  Analiz (4)

§  Sentez (5)

§  Değerlendirme (6)

l  Taksonominin ilk şekli Anderson ve çalışma arkadaşları tarafından güncellenmiştir. Güncel taksonomide iki boyut yer almaktadır. Tablodaki satırlar bilgi birikimini, sütunlar ise bilişsel süreç becerilerini ifade etmektedir. 

BİLGİ BİRİKİMİ BOYUTU	BİLİŞSEL SÜREÇ BOYUTU
	1. HATIRLAMA	2. ANLAMA (KAVRAMA)	3. UYGULAMA	4. ÇÖZÜMLEME	5. DEĞERLENDİRME	6. YARATMA
A. Olgusal Bilgi
B. Kavramsal Bilgi
C. İşlemsel  Bilgi (Yöntem Bilgisi)
D. Üstbilişsel Bilgi

1. Olgusal Bilgi: Bir disiplini, alanı tanımak ve o disiplinle, alanla ilgili herhangi bir sorunu çözmek için sahip olunması gereken bilgi.

• Terimler Bilgisi: Her disiplinde belli karşılıkları olan ve olmayan özel isim ve simgeleri (sözcük, numara, işaret, resim) kapsar. 
• Özel Ayrıntı ve Öğeler Bilgisi: Olaylar, yerler, insanlar, tarihler, bilgi kaynakları ve benzerlerin bilgisidir.
1. Kavramsal Bilgi: Kategoriler ve sınıflamalar bilgisi ile daha karmaşık ve organize edilmiş bilgi formlarının ilişkilerinin bilgisi.
• Sınıflamaların ve Kategorilerin Bilgisi: Değişik alanlarda kullanılan özel kategorileri, sınıfları, bölümleri içerir.
• İlkelerin ve Genellemelerin Bilgisi:  Olay ve olgularla ilgili gözlemleri özetleyen özel soyutlamaların bilgisini içerir. İlkeler ve genellemeler, çok büyük sayılara ulaşan özel olgu ve olayları bir araya getirir; bu özel ayrıntılar arasındaki süreçleri ve ilişkileri belirtir (bu yolla sınıflamaları ve sınıfları oluşturur) ve daha ilerisi, sınıflamalar ve sınıflar arasındaki ilişki ve süreçleri belirtir.
• Kuramların, Modellerin ve Yapıların Bilgisi: İlkeler ve genellemelerin bilgisi ile bunlar arasındaki, karmaşık bir olay veya olgunun, problemin ya da konu alanının açık, iyi tasarlanmış ve sistematik bir görünümünü veren ilişkileri içerir.
2. İşlemsel Bilgi (Yöntem Bilgisi): Süreçleri yansıtan bilgidir, ‘nasıl’ları açıklar. Konuya ya da disipline özel olan beceri, algoritma, teknik ve yöntemlerin bilgisidir. Yani bir şeyin nasıl yapılacağı, araştırma yöntemleri, beceri, algoritma, teknik ve yöntemlerden nasıl yararlanılacağına ilişkin ölçütlerdir.
• Konuya Özel Beceri ve Algoritmalar Bilgisi: Öğrencinin işlem yolu bilgisine sahip olmasını ifade eder. Matematikteki alıştırmalarda kullanılan bir algoritmanın bilgisi örnek olarak verilebilir.
• Konuya Özel Teknik ve Yöntemler Bilgisi: Doğrudan gözlemin, deneyin ya da keşfin ürünü olmaktan çok, geniş çapta bir fikir birliğinin, anlaşmanın, disiplindeki normların ürünü olan bilgileri içerir. Bu tür bilgiler genellikle, böyle düşünceler ve problem çözme sonuçlarından çok, alan veya disiplindeki uzmanların nasıl düşündüklerini, problemlere nasıl yaklaştıklarını yansıtır.
• Uygun Yöntemi Uygulama Ölçütleri Bilgisi: Öğrencilerden konuya özel işlemleri bilmelerine ek olarak bunların ne zaman kullanılacağını da bilmeleri beklenmekte ve bu da sık sık onların geçmişte ne zaman kullanılmış olduğunun bilinmesini içermektedir.
3. Üst bilişsel Bilgi: Genelde bilişle ilgili bilgi, kişinin kendi bilişinin farkında ve onunla ilgili bilgi sahibi olmasıdır.
• Stratejik Bilgi: Bir alana özgü bilgi edinme yöntemlerini bilme ve uygulama.
• Bağlamsal ve Koşullarla İlgili Bilgi de Dahil Olmak Üzere Bilişsel Görevler Bilgisi: Koşullarla ilgili bilgiler öğrencilerin üstbilişsel bilgiyi kullanabilecekleri durumlarla ilgili bilgilerdir. Öğrenciler, genel stratejilerle ilgili olarak şartlara ilişkin bilgilerini de geliştirmeye ihtiyaç duyarlar. Öğrencinin farklı stratejilerin hangi koşullar ve görevlerde en uygun olduğu hakkında bilgi sahibi olması gerekir.

1)      Bloom Taksonomisindeki ilk düzey olan Bilgi; anlama ya da kavramaya gerek duymadan gerçeklerin anımsanması olarak ifade edilebilir.

Güncel taksonomide bilgi düzeyi “Hatırlama süreci” olarak tanımlanmıştır. Bu süreç, öğrenilen bilginin uzun süreli bellekten geri getirilmesini içerir.

Hatırlanacak olan bilgi olgusal, kavramsal, işlemsel, üstbilişsel bilgi ya da bunların bir bileşkesi olabilir.

Hatırlama ile ilgili bilişsel süreçler;

TANIMA: Sunulan bilgi ile karşılaştırmak üzere uygun bilginin bellekteki yerini belirleme.

ANIMSAMA: İlgili bilgiyi uzun süreli bellekten geri getirme, bilgiye erişme.

   

BİLGİNİN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

sıralayabilme, listeleyebilme, düzenleyebilme, toplayabilme, tanımlayabilme, tarif edebilme, bulabilme, ezberleyebilme, ad verebilme, tekrarlayabilme, sunabilme, alıntılayabilme, kopyalayabilme, söyleyebilme, tespit edebilme, ana hatlarıyla belirtebilme, sınıflayabilme, kaydedebilme, anlatabilme, gösterebilme, belirtebilme, ifade edebilme…

l  ÖRNEK:

* Sosyal psikoloji ile ilgili temel kavramları tanımlayabilme

* Kamu harcamalarını tanımlayabilme

* Finans fonksiyonunun temel işlevlerini sıralayabilme

* will  be able to identify different kinds of market structures

2)      Bloom Taksonomisindeki ikinci düzey olan Kavrama; öğrenilen bilgiyi anlama ve yorumlama yeteneği olarak ifade edilebilir.

Güncel taksonomide kavrama düzeyi “Anlama süreci” olarak tanımlanmıştır. Bu süreç, edinilen yeni bilgiler ile daha önce edinilmiş olan bilgiler arasında bağlar oluşturmayı içerir.

Daha özel olarak, yeni bilgiler hali hazırda sahip olunan ‘şema’lar ve bakış açılarıyla bütünleşir. Kavramlar bu ‘şema’lar ve bakış açılarının yapıtaşlarını oluşturduğundan kavramsal bilgiyi anlama kavrama için bir temel oluşturur.

Anlama ile ilgili bilişsel süreçler;

YORUMLAMA: Açıklık getirme, başka bir ifadeyle anlatma, çevirme

ÖRNEKLENDİRME: Gösterimleme, somutlama

SINIFLAMA: Gruplara ayırma, ilgili gruba yerleştirme

ÖZETLEME: Kısaca ifade etme, genelleme

SONUÇ ÇIKARMA: Çıkarsama, ulama, öteleme, önceden kestirme

KARŞILAŞTIRMA: Benzerlik veya fark arama, eşleme, örtme

AÇIKLAMA: Bir sistemdeki neden-sonuç ilişkilerini gösteren bir model oluşturma

KAVRAMANIN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

açıklayabilme, ilişkilendirebilme, değiştirebilme, ayırt edebilme, tartışabilme, tahmin edebilme, sınıflandırabilme, açılık getirebilme, ayırabilme, kurabilme, savunabilme, dönüştürebilme, açıklayabilme, açık hale getirebilme, yerini belirleyebilme, farkına varabilme, kestirebilme, izah edebilme, tarif edebilme, genelleştirebilme, yorumlayabilme, çözebilme, örnekle açıklayabilme, teşhis edebilme, çevirebilme, sonuç çıkarabilme, karşılaştırabilme, öngörebilme, yeniden şekillendirebilme, raporlandırabilme, gözden geçirebilme, seçebilme…

ÖRNEK:             

* Kamu hukuku ile ceza hukukunu karşılaştırabilme

* Elektronik ticaretinin gelişim nedenlerini açıklayabilme

* Bilimsel araştırmaların etik unsurlarını açıklayabilme

* Firmaların rekabet gücünü farklı varsayımlar altında yorumlayabilme

* Birinci dünya savaşının savaş sonrası etkilerini açıklayabilme

*  Uyma davranışının türlerini ayırabilme

* will be able to understand the objectives and characteristics of accounting information.

3)      Bloom Taksonomisindeki üçüncü düzey olan Uygulama; öğrenilen materyali yeni koşullarda kullanma yeteneğidir (örneğin, problemleri çözmede işlerliği olan fikir ve kavramları ortaya koyma). Uygulama, öğrenilenleri yeni durumlara uygulama veya fikirleri ve kavramları problem çözebilmek için işler hale getirme becerisi olarak da tanımlanabilir.

Güncel taksonomide “Uygulama Süreci”, alıştırmaları yapma ve problemleri çözme amacıyla işlemlerden yararlanılmasını kapsar. Bu nedenle uygulama süreci işlemsel bilgiyle yakından ilişkilidir.

Uygulama ile ilgili bilişsel süreçler;

YAPMA (İCRA): İşlemi, bilgiyi, bilinen bir görevde uygulama, icra etme.

YARARLANMA: Uygun olduğu yeni bir durumda işlemden, bilgiden yararlanma.

UYGULAMANIN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

uygulayabilme, takdir edebilme, hesaplayabilme, değiştirebilme, tercih edebilme, karar verebilme, tamamlayabilme, yapabilme (tertip edebilme), geliştirebilme, ispat edebilme, gösterebilme, ortaya çıkarabilme, dramatize edebilme, kullanabilme, çalıştırabilme, inceleyebilme, deneyebilme, bulabilme, örneklerle açıklayabilme, maniple edebilme (işleyebilme), uyarlayabilme, organize edebilme, pratik yapabilme, oluşturabilme, hazırlayabilme, üretebilme, ilişkilendirebilme, seçebilme, öngörebilme (tahmin edebilme), programlayabilme, çözebilme, aktarabilme, taslak halinde çizebilme …

l  ÖRNEK:

* 19. yüzyılda Türkiye’de meydana gelen önemli olayların zaman şeridi hazırlayabilme.

*  Karşılaşılan iktisadi sorunun çözümüne yönelik uygun ekonometrik modeli seçebilme.

*  Kalite kontrol yöntemini örneğe uyarlayabilme.

4)      Bloom Taksonomisindeki dördüncü düzey olan Analiz; bilgiyi, onu oluşturan unsurlara ayırabilme yeteneğidir (örneğin; ara bağlantıları ve fikirleri aramak, organizasyon yapılarını anlamak). Analiz; bilgiyi bileşenlerine ayırabilme, yani fikirleri ve aralarındaki ilişkileri arayabilme becerisi olarak da tanımlanabilir.

Güncel taksonomide analiz düzeyi “Çözümleme süreci” olarak tanımlanmıştır. Bu süreç, çözümleme, materyalin onu oluşturan kısımlarına ayrılması ve kısımların birbiri ve materyalin bütünü ile nasıl bir ilişki içinde olduğunun belirlenmesi ile ilgilidir.

Çözümleme ile ilgili bilişsel süreçler;

AYRIŞTIRMA: Sunulan materyalin ya da konunun ilişkili ve ilişkisiz ya da önemli ve önemsiz kısımlarını birbirinden ayırt etme, ayırma, büyüteç altına alma, seçme.

ÖRGÜTLEME: İletinin kısımlarının nasıl düzenlenmiş olduğunu belirleme, sistemli ve bütünleştirilmiş bağlar kurma, bütünlüğü ve bütünleşmeyi görme, ana çizgileri belirleme, özleştirme, yapılandırma.

İRDELEME: Sunulan materyalde kendini gösteren bakış açısını, yanlılıkları, değerleri ve niyeti belirleme, atfetme, yükleme.

ANALİZİN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

analiz edebilme, karşılaştırabilme, tartışabilme, deney yapabilme, ayırabilme, bölebilme, düzenleyebilme, değer biçebilme, kategorize edebilme, tasnif edebilme, ortaya koyabilme, ilişkilendirebilme, parçalayabilme, belirtebilme, aradaki farkı göstererek karşılaştırabilme, eleştirebilme (kritize edebilme), ayırt edebilme, tartışabilme, müzakere edebilme, sonuç çıkarabilme, belirleyebilme, inceleyebilme, teşhis edebilme, anlam çıkarabilme, araştırabilme, gözden geçirebilme, denetleyebilme, sorgulayabilme, ayrıştırabilme, deneyebilme, ilgi kurabilme, irdeleyebilme…

l  ÖRNEK:

* Suç kavramının kültürel boyutlarını çözümleyebilme

* İktisadi sorunun çözümüne yönelik ekonometrik model için varsayımları analiz edebilme

* İşletmelerde kar dağıtım kararının sonuçlarını irdeleyebilme

* Kamu harcamalarının gerçek ve görünüşteki artış nedenlerini birbirinden ayırt edebilme

5)      Bloom Taksonomisindeki beşinci düzey olan Değerlendirme; belirli bir amaç için verilen materyalin önemi (değeri) hakkında yargıda bulunma yeteneği olarak tanımlanabilir.

Güncel taksonomide “Değerlendirme Süreci”; ölçütler ya da standartlara dayalı yargılamalar yapmak şeklinde tanımlanır ve açıkça belirlenmiş performans ölçütlerinden yararlanılarak değerlendirme yapılır.

Değerlendirme ile ilgili bilişsel süreçler;

DENETLEME: Bir süreç veya üründeki uyumsuzları belirleme, ürün veya süreçte iç tutarlılık olup olmadığını ortaya çıkarma, bir işlem kullanıldığında onun ne derece etkili bir süreç oluşturacağını görebilme, izleme, test etme.

ELEŞTİRME: Bir ürünle ilgili dış ölçütlere uyumsuzluğunu ortaya çıkarma, ürünün dış ölçütlere uyumsuzluğunu ortaya çıkarma, ürünün dış ölçütlere uygunluğunu belirleme, bir işlemin verilen problem için uygunluğunu ortaya koyma, yargılama.

DEĞERLENDİRMENİN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

değerlendirebilme, eleştirebilme, yargıya varabilme, önerebilme, tahmin edebilme, kesinleştirebilme, tespit edebilme, tavsiye edebilme, sonuca varabilme, sonuç çıkarabilme, karşılaştırabilme, karar verebilme, ikna edebilme, savunabilme, izah edebilme, aydınlatabilme, yorumlayabilme, tasnif edebilme, ispatlayabilme, doğrulayabilme, ölçebilme, tahmin edebilme, öngörebilme, oranlayabilme, sınıflandırabilme, geçerliliğini denetleyebilme, kararlaştırabilme, çözebilme, ilişkilendirebilme, değer biçebilme, kıymetlendirebilme, yargıda bulunabilme…

l  ÖRNEK:

* Türkiye tarihinde değişiklik meydana getiren anahtar kişilerin önemine ilişkin yargıda bulunabilme

* Değişik elektronik ticaret modelleri için pazarlama stratejilerinin uygunluğunu değerlendirebilme

*Sosyal adaletin gerçekleşmesinin sosyolojik temellerini farklı yaklaşımların ekseninde değerlendirebilme

* Bazı iktisadi düşünce akımlarının güncel ekonomik sorunlara bakışını eleştirebilme

6)      Bloom Taksonomisindeki altıncı düzey olan Sentez; parçaları birleştirebilme (biraraya getirebilme) yeteneği olarak tanımlanabilir.

Güncel taksonomide sentez düzeyi “Yaratma süreci” olarak tanımlanmıştır. Bu süreç, öğeleri bütünleşik ve işlevsel bir bütün olacak şekilde bir araya getirmeyi içerir.

Yaratma ile ilgili süreçler;

OLUŞTURMA: Ölçütlerden hareketle yeni hipotezler oluşturma, hipotez önerme, alternatif ortaya koyma

PLANLAMA: Bazı görevleri yerine getirmede işe yarayacak bir işlem tasarlama

ÜRETME: Ürünler (icad etme) ortaya koyma, yapma

SENTEZİN NİTELİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILABİLECEK BAZI AKTİF FİİLLER

oluşturabilme, yaratabilme, yeniden yazabilme, gözden geçirebilme, genelleyebilme, belirtebilme, önerebilme, kurabilme, organize edebilme, ilişkilendirebilme, birleştirebilme, sınıflandırabilme, toplayabilme, derleyebilme, yapabilme, tasarlayabilme, geliştirebilme, planlayabilme, saptayabilme, pekiştirebilme, formüle edebilme, meydana getirebilme, bütünleştirebilme, uyarlayabilme, yönetebilme, yeniden düzenleyebilme, hazırlayabilme, çıkarabilme, yeniden yapabilme, yeniden kurabilme, bulgulardan sonuç çıkarabilme, tayin edebilme, düzeltebilme…

l  ÖRNEK:

* İş tanımı hazırlayabilme.

* Özel bir amaca hizmet edecek bir yaşam alanı oluşturabilme.

* Kayıt dışı ekonominin azaltılması için çözümler önerebilme.

       * FIR ve IIR filtre tasarımlarını gerçekleyebilme.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ YAZIMINA İLİŞKİN GENEL KURALLAR

l  Öncelikle program amacı (diploma veren fakülte, bölüm veya anabilim dallarının eğitim amacı) ve program (diploma veren fakülte, bölüm veya anabilim dallarının) çıktıları  incelenmelidir. Dersin amacı, program çıktılarıyla uyumlu olmalı, ancak aynı şekilde ifade edilmemeli ve genel yazılmalıdır.

l  Program çıktıları ile dersin amacı ilişkilendirildikten sonra dersin amacıyla tutarlı öğrenme çıktıları yazılmalıdır.

Program Eğitim Amaçları: Bir programın eğitsel misyonunu nasıl planladığı ve paydaşlarının gereksinimlerini nasıl karşılayacağını bildiren açık, genel ifade. Programın nasıl bir mezun profili istediğini ortaya koyar. Amaç ifadesi, mezunun profesyonel yerini imgeler.

Program Çıktıları: Öğrencilerin programdan (bölümden) mezun oluncaya kadar kazanımları gereken bilgi, beceri ve yetkinliklerin tanımlanması.

Program çıktıları belirlenmeden, derslerin, derslerle ilgili öğrenme çıktılarının, öğrenme-öğretme süreçlerinin, değerlendirme sürecinin belirlenmesi nesnel olmayacaktır.

Dersin Amacı: Dersin sonunda, dersi alan öğrencilerin gerçekleştirmeleri beklenen davranışları genel olarak tanımlayan ifade.

Ders Öğrenme Çıktıları: Bir dersin başarı ile tamamlanmasından sonra, öğrenenin neleri bileceği, neleri yapabileceği ve nelere yetkin olacağının ifade edilmesi.

l  Öğrencilerin dersin sonunda ne yapmasının beklendiğine odaklanılmalıdır. Süreç içerisinde yapılacaklar değil, süreç sonunda öğrencinin kazanacakları betimlenmelidir.

l  Öğrenme çıktıları; iç ve dış paydaşlar tarafından kolaylıkla anlaşılabilecek şekilde sade ve muğlâk olmayan şekilde yazılmalıdır.

l  Öğrenme çıktıları; öngörülen düzey için ve öngörülen zamanda ulaşılabilir olmalıdır.

l  Öğrenme çıktıları; dersin düzeyine uygun olmalıdır.

l  Öğrenme çıktıları; ölçülebilir olmalıdır.

l  Öğrenme Çıktıları; bir ders için temel öğrenmeyi belirtmektedir. Bu nedenle, bir ders için Öğrenme Çıktıları yazılırken öğrencinin dersi geçmesini sağlayacak kabul edilebilir minimum standartların açıkça belirtilmesi gereklidir.

l  Öğrenme Çıktıları; basit ve açık bir şekilde tanımlanmış olmalı ve geçerli bir şekilde değerlendirilmeye (ölçülmeye) uygun olmalıdır.

l  Geniş sayıda yüzeysel çıktıların yerine az sayıda önemli çıktılar yazılmalıdır. Bir ders için 8’den fazla öğrenme çıktısı yazılmaması önerilir. Akılda kalıcı ve anlamlı olacak şekilde az sayıda, önem düzeyi yüksek çıktıların yazılmasına dikkat edilmelidir.

l  Öğrenme Çıktıları, öğrencilerin öğrenme faaliyetini tamamladıktan sonra, ne yapmaya yatkın (yetenekli) olduğu belirten basit bir ‘temenniler listesi’ olmamalıdır.

l  Herhangi bir dersteki konuların başlıkları öğrenme çıktısı olarak ifade edilmemelidir.

l  Öğrenme çıktılarını yazdıktan sonra, her bir öğrenme çıktısının hangi program çıktısı/çıktılarıyla ilişkili olduğunu belirlenmelidir. Bu süreç, dersin programa nasıl katkıda bulunduğunun tespitine ya da dersin programa olan katkısını artırmak için dersin genel hedeflerini ve öğrenme çıktılarının gözden geçirilmesine yardımcı olacaktır.

l  Öğrenme çıktıları ortalama bir öğrenci dikkate alınarak yazılmalıdır.

l  Bir öğrenme çıktısı içerisinden birden fazla fiil kullanılmamalıdır. Her fiil ayrı bir öğrenme çıktısı olarak tanımlanmalıdır.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ YAZIMINA İLİŞKİN ÖNEMLİ NOTLAR

* Bir ders için hazırlanacak maksimum öğrenme çıktısı sayısı 8 olmalıdır. * Hazırlanacak öğrenme çıktıları birebir o dersin içeriğini vermemelidir. Öğrenme çıktıları, sadece dersin amacı, ders içeriği hakkında bilgi verebilir. * Hazırlanacak öğrenme çıktıları mutlaka ölçülebilir olmalıdır.

ÖĞRENME ÇIKTILARININ YAZIMI İÇİN KONTROL LİSTESİ

l  Süreçlere değil, çıktılara odaklanıldı mı?

Örnek: Öğretim üyesi olarak ne aktardığıma değil de, öğrencinin süreç sonundaki kazanımına odaklandım mı?

l  Her öğrenme çıktısını bir aktif fiille bitirildi mi?

l  Bir öğrenme çıktısı için sadece bir aktif fiil kullanıldı mı?

l  Öğrenme çıktıları gözlemlenebilir ve ölçülebilir mi?

l  Öğrenme çıktıları değerlendirilmeye yatkın mı?

l  Öğrenme çıktıları Bloom Taksonomisi’ndeki düzeylere göre ifade edildi mi?

l  Tüm öğrenme çıktıları dersin içerik ve amaçları ile uyumlu mu?

l  Önerilen  (ders başına maksimum 8 çıktı) sayıda öğrenme çıktısı yazıldı mı?

l  Mevcut zaman ve kaynaklarla yazılan öğrenme çıktılarına ulaşılabilir mi?

ÖĞRENME ÇIKTILARI BELİRLENDİKTEN SONRA;

l  Dersle ilgili öğrenme-öğretme yöntemi belirlenmelidir.

l  Materyal ve kaynaklar belirlenmelidir.

l  Ölçme / değerlendirme teknikleri belirlenmelidir.

l  Seçilen ölçme tekniğinin hedeflenen öğrenme çıktısına ulaştırıp ulaşılmadığını gösterdiğinden emin olunmalıdır.

l  İlgili öğretim üyelerince öğrenim çıktıları doğrultusunda ders tanıtım bilgileri/formu (öğrenme izlencesi) tamamlanmalıdır. 

l  Her bir dersle ilgili Öğrenme Çıktılarının, Program Çıktılarından hangisi veya hangilerini sağladığı belirlenerek (çapraz tablolar aracılığıyla), Ders Öğrenme Çıktıları ile Program Çıktıları ilişkilendirilmelidir.

ÖNEMLİ HATIRLATMA: Ders/modüllerle ilgili tüm dokümanların hem Türkçe hem de yabancı dilde (Türkçe eğitim veren birimler için İngilizce, yabancı dillerde eğitim veren birimler için dersin verildiği dilde)hazırlanması gerekmektedir.